Mono­ga­ta­ri ozna­cza po japoń­sku opo­wieść, opo­wia­da­nie. W przy­pad­ku cyklu ani­me stu­dia Ani­plex to bar­dzo zakrę­co­ne opo­wie­ści o demo­nach i przy­jaź­ni z cał­kiem cie­ka­wą wam­pi­rzy­cą. Każ­da z nich sta­no­wi odręb­ną całość i opo­wia­da o innej oso­bie oraz jej przy­pa­dło­ści. Jak jed­nak oglą­dać Mono­ga­ta­ri: chro­no­lo­gicz­nie według zda­rzeń czy dat wyda­nia? A może jesz­cze ina­czej?

Jaka jest kolejność?

Według dat wyda­nia powin­no się oglą­dać cały cykl Mono­ga­ta­ri zaczy­na­jąc od Owa­ri­mo­no­ga­ta­ri, któ­re jed­nak jeśli cho­dzi o datę wyda­nia było aż dwu­na­stym i czter­na­stą serią. Zależ­nie od chę­ci moż­na więc oglą­dać według chro­no­lo­gii zda­rzeń:

1. Owa­ri­mo­no­ga­ta­ri
2. Kizu­mo­no­ga­ta­ri i Hana­mo­no­ga­ta­ri
3. Neko­mo­no­ga­ta­ri
4. Bake­mo­no­ga­ta­ri
5. Nise­mo­no­ga­ta­ri
6. Mono­ga­ta­ri Series: Second Season
7. Tsu­ki­mo­no­ga­ta­ri

Ale moż­na się poku­sić, i ja tak zro­bi­łam, o obej­rze­nie według dat wyda­nia. Jest to trud­niej­sze, gdyż zaczy­na­my z tak wie­lo­ma zna­ka­mi zapy­ta­nia, że cza­sem cięż­ko ogar­nąć fabu­łę, któ­ra i tak nie nale­ży do łatwych. Licz­ne retro­spek­cje, prze­sko­ki fabu­ły, spe­cy­ficz­ne zacho­wa­nia, spo­sób mówie­nia czy wresz­cie spo­sób ani­ma­cji jesz­cze bar­dziej potę­gu­ją uczu­cie zagu­bie­nia. Ale o to cho­dzi: Mono­ga­ta­ri nie powin­no się brać na logi­kę – powin­no się w nie zanu­rzyć.

Chro­no­lo­gia według dat wyda­nia:

Mono­ga­ta­ri Series: First Season (2009–2012)
Bake­mo­no­ga­ta­ri
Kizu­mo­no­ga­ta­ri
Nise­mo­no­ga­ta­ri
Neko­mo­no­ga­ta­ri (Black)

Mono­ga­ta­ri Series: Second Season (2013–2014)
Neko­mo­no­ga­ta­ri (Whi­te)
Kabu­ki­mo­no­ga­ta­ri
Oto­ri­mo­no­ga­ta­ri
Oni­mo­no­ga­ta­ri
Koimo­no­ga­ta­ri
Hana­mo­no­ga­ta­ri

Mono­ga­ta­ri Series: Final Season (2014–2018)
Tsu­ki­mo­no­ga­ta­ri
Owa­ri­mo­no­ga­ta­ri I
Koy­omi­mo­no­ga­ta­ri
Owa­ri­mo­no­ga­ta­ri II
Zoku­owa­ri­mo­no­ga­ta­ri

Cykl seria­lu ani­me nie jest jed­nak zamknię­ty, bo opie­ra się na wciąż wyda­wa­nej serii light novel autor­stwa Ishin Nishio, a ilu­stro­wa­nej przez taj­wań­skie­go ilu­stra­to­ra Vofan. W zana­drzu cze­ka­ją jesz­cze takie tytu­ły ukoń­czo­ne jak: Zoku­owa­ri­mo­no­ga­ta­ri, Oro­ka­mo­no­ga­ta­ri, Waza­mo­no­ga­ta­ri, Nade­mo­no­ga­ta­ri, Musu­bi­mo­no­ga­ta­ri, Shi­no­bu­mo­no­ga­ta­ri oraz jesz­cze nie­wy­da­ne w Japo­nii, ale zapo­wie­dzia­ne: Yoimo­no­ga­ta­ri, Ama­ri­mo­no­ga­ta­ri, Ōgi­mo­no­ga­ta­ri i Shi­no­mo­no­ga­ta­ri.

Bohaterowie

Koy­omi Ara­ra­gi, ucze­ńa trze­ciej kla­sy liceum, któ­ry prze­żył atak wam­pi­ra, zaczy­na przy­cią­gać wszel­kie­go rodza­ju dzi­wac­twa, zja­wy, bogów, duchy i mitycz­ne bestie. Jako ni czło­wiek ni wam­pir musi nadal żyć w spo­łe­czeń­stwie, uczyć się w szko­le, wytrzy­my­wać wybry­ki swo­ich młod­szych sióstr czy mie­rzyć się z dość zmien­ną nastro­jo­wo dziew­czy­ną. A do tego sta­no­wi swo­isty kar­mik dla Shi­no­bu, wam­pi­rzy­cy o zmi­ni­ma­li­zo­wa­nych siłach, zna­ną kie­dyś jako legen­dar­na Kiss-Shot Ace­ro­la-Orion Heart-Under-Bla­de, w skró­cie Cału­śna. Już samo ugry­zie­nie przez nią było spo­wo­do­wa­ne zadzi­wia­ją­cym wręcz poświę­ca­niem się dla dobra spra­wy przez Ara­ra­gie­go. To chy­ba jedy­na oso­ba na Zie­mi, któ­ra prze­ję­ła się umie­ra­ją­cym po ata­ku wam­pi­rem i uży­czy­ła wła­snej szyi, wła­sne­go życia, by ten­że stwór prze­żył. Ale Koy­omi zawsze był dziw­ny, trzy­mał się z dale­ka od ludzi i dopie­ro zna­jo­mość z Hane­ka­wą otwo­rzy­ła go na przy­jaźń z inny­mi. Ara­ra­gi jest głów­nym nar­ra­to­rem więk­szo­ści odcin­ków cyklu Mono­ga­ta­ri.

Fabuła

Bakemonogatari

Ara­ra­gi wra­ca do szko­ły po ata­ku wam­pi­ra. Odkry­wa, że nie tyl­ko on ma nad­na­tu­ral­ne umie­jęt­no­ści. Zaczy­na go coraz bar­dziej pochła­niać przy­pa­dek kole­żan­ki z kla­sy, Hita­gi Sen­jo­uga­ha­ry, któ­ra cier­pi na brak wagi. Cał­ko­wi­ty brak wagi. Nie­ste­ty odkry­cie jej tajem­ni­cy jest bar­dzo nie­prze­wi­dy­wal­ne w skut­kach.

Kizumonogatari

Ta cześć jest pre­qu­elem Bako­mo­no­ga­ta­ri. Uka­zu­je głów­nie histo­rię zwią­za­ną z Kiss-Shot Ace­ro­la-Orion Heart-Under-Bla­de, ugry­zie­niem Ara­ra­gie­go przez wam­pi­ra oraz jego powrót do ludz­kiej posta­ci.

Nisemonogatari

Nise­mo­no­ga­ta­ri to sequ­el to Bake­mo­no­ga­ta­ri i uka­zu­je dal­sze losy Ara­ra­gie­go jako pół-wam­pi­ra. W tej opo­wie­ści uwa­ga sku­piać się będzie na jego sio­strach Karen i Tsu­ki­hi Ara­ra­gi.

Nekomonogatari

Histo­ria Czar­nej i Bia­łej Hane­ka­wy, czy­li prze­wod­ni­czą­cej kla­sy Ara­ra­gie­go, któ­ra pod­czas zło­te­go tygo­dnia zosta­ła zacza­ro­wa­na przez kocie­go demo­na. Jest to dziew­czy­na, któ­ra wła­ści­wie wie pra­wie wszyst­ko.

Kabukimonogatari

Ara­ra­gi Koy­omi i Oshi­no Shi­no­bu decy­du­ją się odbyć podróż w cza­sie do roku o 11 lat wcze­śniej­sze­go niż obec­ny. Koy­omi chce oca­lić Hachi­ku­ji May­oi z wypad­ku samo­cho­do­we­go. Kie­dy wra­ca­ją do swo­ich cza­sów nic nie jest takie jakie było przed­tem…

Otorimonogatari

Zako­cha­na w Ara­ra­gim Nade­ko napo­ty­ka olbrzy­mie­go węża, któ­ry twier­dzi, że jest bóstwem o imie­niu Kuchi­na­wa. Kuchi­na­wa obie­cu­je Nade­ko, że speł­ni jej życze­nie, jeśli pomo­że mu w poszu­ki­wa­niach przed­mio­tu kul­tu. Nie mówi jed­nak o minu­sach tego przed­się­wzię­cia. Po połknię­ciu go dziew­czy­na sama sta­je się wężem, a wła­ści­wie medu­zą, któ­ra może zagro­zić życiu Koy­omi i Shi­no­bu.

Onimonogatari

Pod­czas podró­ży w cza­sie Ara­ra­gi spo­ty­ka May­oi Hachi­ku­ji i odda­je jej ple­cak, któ­ry ta zosta­wi­ła w jego poko­ju. Doświad­cza­ją jed­nak cze­goś moc­no nie­po­ko­ją­ce­go, jakiejś ciem­nej masy, dziu­ry czy inne­go stra­szy­ła, któ­re pochła­nia wszyst­ko. Ratu­je ich Shi­no­bu i wyja­śnia, że jest to ciem­ność sprzed 400 lat. Praw­dę o niej zna jedy­nie Izu­ko Gaen.

Koimonogatari

Dokład­nie 1 stycz­nia Hita­gi Sen­jy­oga­ha­ra spo­ty­ka się ze swo­im naj­więk­szym wro­giem, Deishu Kaiki, i skła­da mu nie­po­ko­ją­cą pro­po­zy­cję. Jest ktoś, kogo Deihu powi­nien oszu­kać, by Ara­ra­gi nie stra­cił życia. Kaiki zaczy­na badać sytu­ację i dowia­du­je się pew­ne­go sekre­tu. Jed­nak czy Kaiki może ura­to­wać Hita­gi i Koy­omi, zanim ich czas się skoń­czy ?

Hanamonogatari

Suru­ga Kan­ba­ru, młod­sza o rokod Ara­ra­gie­go, jest już w trze­ciej kla­sie liceum. W szko­le poja­wia­ją się pogło­ski, że jakiś tajem­ni­czy „dia­beł” roz­wią­zu­je każ­dy pro­blem. Czy spra­wi, że ręka Kan­ba­ru zno­wu będzie ludz­ka?

Tsukimonogatari

Na mie­siąc przed egza­mi­nem koń­co­wym Koy­omi Ara­ra­gi zauwa­ża, ze nie ma odbi­cia w lustrze. W oba­wie przed powro­tem do peł­nej posta­ci wam­pi­ra, nawią­zu­je kon­takt z Yozu­ru Kage­nui i Ono­no­ki Yot­su­gim w celu uzy­ska­nia pomo­cy.

Owarimonogatari

Koy­omi Ara­ra­gi pozna­je Ougi Oshi­no, któ­raa pro­si go, aby pomógł jej z tajem­ni­cą doty­czą­cą pew­nej szkol­nej sali lek­cyj­nej, a Koy­omi i Suru­ga Kan­ba­ru zga­dza­ją się pomóc Izu­ko Gaeno­wi w wyko­na­niu spe­cjal­ne­go zada­nia. Oczy­wi­ście wszyst­ko jest bar­dzo zakrę­co­ne i dzie­je się w róż­nych liniach cza­so­wych w prze­szło­ści oraz teraź­niej­szo­ści.

Koyomimonogatari

Dwa­na­ście krót­kich epi­zo­dów o Koy­omim od roz­po­czę­cia prze­rwy wio­sen­nej aż po egza­mi­ny koń­co­we.

Zokuowarimonogatari

Po wal­ce z Ougi Oshi­no nad­szedł czas, aby następ­ne­go dnia rano ukoń­czyć Szko­łę Śred­nią Naoet­su. Budząc się bez pomo­cy jego sióstr, jaki jest nowy świat, w któ­rym Koy­omi Ara­ra­gi już nie jest tym samym pół-wam­pi­rem?

Kreska

Pro­wa­dze­nie akcji pod wzglę­dem gra­ficz­nym jest bar­dzo spe­cy­ficz­ne. Wręcz psy­cho­de­licz­ne. Paste­lo­we, nie­re­ali­stycz­ne cza­sa­mi kolo­ry, kon­tra­sty, spe­cy­ficz­ne powol­ne ruchy gło­wy więk­szo­ści posta­ci, fan­ta­stycz­ne wal­ki i dość widocz­ny, ale nie prze­sa­dzo­ny fan­ser­wis, nawet wszech­obec­ne CGI nie jest tu minu­sem, a wręcz plu­sem serii, nada­jąc jej nie­sa­mo­wi­ty kli­mat cało­ści. Wyglą­da­ją po pro­stu jak futu­ry­stycz­ne obra­zy, będą­ce tłem dobrze zapro­jek­to­wa­nych, bar­dzo cha­rak­te­ry­stycz­nych posta­ci. Świet­na jest tu tak­że rola akto­rów gło­so­wych – do koń­ca życia będę pamię­tać śmiech Shi­no­bu.

Ciekawostka

Każ­da z nazw poszcze­gól­nych serii ma swo­je zna­cze­nie w języ­ku japoń­skim. Ety­mo­lo­gię sło­wa mono­ga­ta­ri już wyja­śni­łam, ale co ozna­cza­ją pozo­sta­łe ter­mi­ny? Bake­mo­no to potwór, duch, goblin, kizu ozna­cza ranę, zadra­pa­nie, nise oto imi­ta­cja, bogus, kopia, pre­fa­bry­kat, neko to kot, kabu­ki to rodzaj dan­dy­sa, oso­by ory­gi­nal­nie ubra­nej, dewian­ta, ale tak­że rodzaj tra­dy­cyj­nej sztu­ki teatral­nej, hana to kwiat, oto­ri ozna­cza pułap­kę, oni to demon, koi to miłość, tsu­ki to posia­da­nie lub opę­ta­nie, owa­ri ozna­cza koniec, zaś zoku to kon­ty­nu­acja. Koy­omi to aku­rat jed­na z posta­ci całej serii.

Podsumowanie

Może i spa­łam na nie­któ­rych odcin­kach, bo akcja roz­wi­ja się powo­li, ale to napraw­dę kawał świet­ne­go ani­me, peł­ne­go dzi­wactw, dzi­wactw, fan­ser­wi­su i dzi­wactw. A ja takie dzi­wac­twa i odchy­ły jak choć­by poka­za­ne w Papri­ce, Per­fect Blue czy choć­by Mousou Dairi­nin (Para­noya agent) bar­dzo, ale to bar­dzo lubię. No i już nigdy mycie zębów nie będzie takie samo.